Especies marisqueiras e pesqueiras

Ostra (Ostrea edulis) na praia de Mourisca (Foto: Garazo).

Na Ría de Pontevedra aparecen uns dos poucos bancos naturais de ostra (Ostrea edulis). Varios barcos da Confraría de Bueu realizan a captura de ostra con rastro de vieira en bancos como a pescadoira, samieira, os bois, etc. desde fai varios anos.
Na actualidade, con todo, a maioría da ostra consumida procede da acuicultura. A continuación preséntase un texto sobre a acuicultura da ostra tomado de internet.
Considérase que a acuicultura mariña iniciouse co cultivo das ostras, que xa se practicaba en Europa nos tempos do Imperio romano; e seguramente se orixinou debido a que o aumento da captura diminuíu as poboacións naturais. As ostras teñen unha ampla distribución especialmente en augas tépedas, e en moitas rexións, ademais das especies nativas, atópanse outras introducidas polo home ao darse conta que poden crecer e madurar mellor nestas áreas. Entre as ostras pódense distinguir os xéneros Ostrea, chamado propiamente ostra, e Crassostrea, que recibe o nome de ostión, os cales foron mellorados polo esmerado e escrupuloso cultivo a que foron sometidos desde a antigüidade. A ostra comestible máis difundida no mundo é a Ostrea edulis, coñecida como ostra nativa de Europa ou ostra plana por ter a valva dereita ou superior plana e a esquerda ou inferior cóncava, sendo ambas as redondas. Entre os ostiones, Crassostrea virginica chamada ostión americano e Crassostrea gigas, ostión xaponés, son as máis coñecidas e presentan as súas valvas bombeadas de contorno alargado. Os romanos popularizaron o consumo de ostras e chegaron a convertelas no prato indispensable en todo banquete de alcurnia. Cóntase que un dos máis coñecidos glotones de ostras foi o emperador Vitelio, de quen se asegura comía gran cantidade de ostras antes de continuar co resto do seu abundante menú. Posteriormente o consumo seguiu aumentando e chegou ao seu máximo no século XVIII, que é considerado como a gran época das ostras. Foi un patricio romano nacido en Nápoles, Serguis Orata, cara ao ano 140 a.C., quen iniciou a ostricultura nas proximidades do Lago Lucrino. Máis tarde este cultivo continuárono no Lago Fusan, antigo Acherób dos poetas, o cal contén auga salobre e ocupa o antigo cráter dun volcán extinguido; os procedementos que se seguiron foron a base dos que se practicaron posteriormente. En diferentes áreas do lago colocábanse cheas de pedras con ostras adheridas para formar unha especie de banco artificial. Ao redor de cada un deles colocábanse círculos de alicerces de madeira unidas entre si por cables, dos que colgaban cordas con ramas que tiñan a misión de recoller as larvas. Nestes colectores, as ostras crecían ata determinado tamaño e, chegado o momento, colocábanse nunha especie de cestas que se mantiñan mergulladas noutras áreas do lago, onde engordaban ata adquirir o tamaño adecuado para ser enviadas ao mercado. Na actualidade a ostricultura estendeuse por todo o mundo grazas a que os biólogos chegaron a coñecer profundamente a bioloxía destes moluscos. Aprovéitanse dúas características fundamentais, a primeira, o seu alto índice de fecundidade, segundo algúns autores a ostra americana pode soltar en cada posta de 14 a 114 millóns de huevecillos e, en segundo termo, o observar que as áreas en que as ostras reprodúcense, xeralmente non son boas para o seu crecemento e engorda, feito que se logra debido a que as ostras poden ser transportadas vivas a través de longas distancias, aínda que non teñan auga, coa condición de mantelas frescas. A reprodución das ostras e ostiones iníciase cando a auga alcanza a temperatura adecuada para cada especie, que comunmente é alta, polo que nos trópicos poden presentarse durante todo o ano. Nos ostiones, os produtos das gónadas de ambos os sexos, é dicir, óvulos e espermatozoides, son liberados na auga e a fecundación e a incubación levan a cabo fóra da cuncha; nas ostras as femias reteñen óvulos dentro da súa cuncha e ata eles chegan os espermatozoides para fecundarlos; o desenvolvemento embrionario faise tamén dentro, liberando posteriormente á larva. As ostras, como os demais moluscos bivalvos, poden cambiar de sexo durante a súa vida, podendo ser femias ou machos alternadamente. A pequena larva, chamada veliger, é microscópica e flota formando parte do plancto durante dous ou tres semanas, ata que se fixa a unha superficie relativamente limpa mediante un pé pequeno e forte e inicia o desenvolvemento da cuncha, recibindo o nome de semente; incrementa a súa alimentación facendo pasar correntes de auga entre as súas valvas, retendo os microorganismos que van nelas, os cales dixiren e asimilan permitíndolles crecer e engordar Durante estas etapas do ciclo vital das ostras e os ostiones a mortalidade é elevada debido, entre outras causas, á competencia con outras especies polo espazo para fixarse ou por depredación; a enfermidades, a cambios na concentración de sales da auga e a variacións de temperatura. O tempo que dura o desenvolvemento ata alcanzar a madurez sexual é, xeralmente, dun ano e o que necesitan para chegar á talla comercial, na maioría dos países entre 8 e 9 centímetros, é de 3 a 4 anos, podendo reducirse co aumento da temperatura, sendo de 2 anos en augas tropicais. A ostricultura baséase en catro actividades principais, que van relacionadas con momentos diferentes da bioloxía destes moluscos: produción de huevecillos e larvas; recolección de larvas; crecemento e engorda; e colleita. Tense ademais que estudar os factores fisicoquímicos que inflúen en forma directa no cultivo, como o osíxeno, a salinidade, a temperatura, etcétera. A produción de huevecillos e larvas increméntase no medio natural co aumento da temperatura, e desde 1879, cando o investigador norteamericano Brooks demostrou que os ovos de ostra podían ser incubados no laboratorio, ao inducilos artificialmente, establécense criadeiros comerciais que se dedican a vender a semente aos ostricultores; por exemplo, o que existe na Bahía Oyster, en Nova York, que produce ao redor de mil millóns de sementes de ostras ao ano. A recolección de sementes no medio natural realizouse empregando diferentes técnicas que poden ser de tres tipos principais: en suspensión, no fondo e en ramadas. O cultivo en suspensión realízase utilizando balsas que se fan flotar por medio de tambos que se localizan nos seus extremos e nelas cólganse os colectores. Este método é moi utilizado pola facilidade de poder transportar as balsas ás zonas de fixación e crecemento. Tamén se pode facer este tipo de cultivo polo método de andeis, que consiste en pór postes de concreto que soportan traveseiros de mangle, dos cales colgan os colectores de semente. Estes colectores poden ser de diferentes tipos, por exemplo simples varas, xeralmente de mangle ou anacos de arame de dous metros de longo que poden estar rectos ou en forma de colar, na que se colocan de 50 a 70 cunchas secas, grandes e perforadas chamadas sartas, separadas por tubos de hule, para que nelas péguense as sementes. Unha vez que isto sucede, quítanse os competidores e levan aos lugares de crecemento e engorda, onde as características fisicoquímicas e biolóxicas do lugar favorecen o desenvolvemento das ostras. Os colares de crecimientose fan tamén con arame galvanizado, de 13 a 16 separadores de poliducto, ensartando de 12 a 15 cunchas con semente fixada.

(Texto da web:http://www.elsalvador-online.com/ecologia/Biologia%20Marina/link_2.html).

Rincha (Scomber scombrus), caballa en castelán.

Xurel (Trachurus trachurus)